spacer.png, 0 kB
Home arrow Artikelen arrow Jongeren arrow Gemeentestichting in jeugdcultuur
Gemeentestichting in jeugdcultuur PDF Afdrukken E-mail
zondag 07 maart 2004

Door: Reinhold Scharnowski. De auteur is coördinator van DAWN-Europe, een zendingsbeweging die in de Filippijnen is ontstaan en zich hard maakt voor het uitvoeren van de ‘Grote Opdracht’ door het stichten van gemeentes. Vertaling en bewerking door: Ronald v/d Molen.


De band speelt goed. Een paar honderd jongeren, tieners nog, zijn ondergedompeld in de atmosfeer. De ogen gesloten, hoofd en handen naar omhoog gericht. Hun passie voor Jezus is tastbaar. Achter in de oude discoruimte is de koffiebar geopend. In een andere hoek staan een vijftal computers klaar om de homepage van de gemeente te bezoeken. Boven is een gigantisch balkon met gemakkelijke stoelen en sofa’s. Jongeren waar je ook kijkt, met een cola of een kop koffie, pratend, ‘chattend’, biddend, discussierend of mediterend. Een tafereel in Sheffield (Engeland).

Vijf of zes tieners in de Mc Donalds. Afgezien van de milkshakes zie je iets ongewoons: open bijbels, sommige met vettige pagina’s. Gelach, dan vragende gezichten, duidelijk een serieuze discussie. Na vijfenveertig minuten, pakken ze hun schooltassen op en verdwijnen ze in verschillende richtingen. Een tafereel in Jakarta (Indonesië).


Twee taferelen, nieuw voor veel mensen, maar misschien wel de levendigste en meest opwindende sector van de kerk van vandaag de dag. Jongerenkerken, of beter gezegd ‘kerken in jeugdcultuur’. Wat zijn ze en wat is hun doel?

De wereldwijde cultuur

In Jezus dagen was er een internationale Grieks Romeinse cultuur, met transport en communicatie. De juiste tijd was aangebroken en het Evangelie kon snel verspreid worden vanwege deze cultuur. De situatie vandaag de dag is vergelijkbaar. Beginnend met de Rock-’n-roll revolutie, bijgestaan door Hollywood en uitgebreid door het Internet is er een wereldwijde jeugdcultuur ontstaan. Deze cultuur wordt ondersteund door vier pilaren: 1) muziek, 2) film, 3) Internet en 4) handel. Jongeren in Zurich, Bombay, Santiago, Los Angeles, Den Haag en Jakarta hebben meer met elkaar gemeen dan met hun ouders. Ze luisteren naar dezelfde muziek, consumeren dezelfde MTV, dragen dezelfde kleren en kijken naar dezelfde films, is het niet in de bioscoop dan is het wel op DVD. Ze laten zich door niemand in programma’s dwingen, want rondhangen met vrienden is hun voornaamste vrijetijdsbesteding. De helft van de wereldpopulatie is jonger dan 25 jaar, en deze generatie is het grootste onbereikte volk ooit, met één belangrijk verschil: ze wonen niet allemaal in een ver land, maar zijn aanwezig in het heden en zeker in de toekomst van onze maatschappij.

Oplettende christelijke leiders hebben zich al gerealiseerd dat het niet mogelijk is om deze cultuur met de bestaande kerken en gemeenten te bereiken. Zelfs niet met de beste jeugdprogramma’s en de beste concerten. Deze leiders hebben jonge mensen vrij gezet en hen uitgezonden om gemeenten te stichten in hun cultuur. ‘New Generation Churches’ in Zweden, ‘Tribal Gathering’ in Engeland, de ‘Jesus Revolution’ in Noorwegen, de ‘ICF’ in Zurich en ‘Kraftwerk’ in Dresden zijn voorbeelden van gelanceerde jeugdkerken. Op elkaar lijkende bewegingen die op ieder continent starten. Een duidelijk bewijs dat de Gemeente van Jezus Christus levend aanwezig is in alle tijden en alle culturen.

Vriendelijke pioniers

Om meteen vanaf het begin duidelijk te maken: dit is niet iets nieuws voor christelijke tieners. De meeste jeugdkerken zijn niet geïnteresseerd in de bestaande christenen, maar zien zichzelf als ‘oprukkend in jeugdcultuur’. Waar traditionele kerken en gemeenten vaak een instrument worden om christenen bij elkaar te brengen, weten jeugdkerken zich geroepen voor het brengen van redding in hun verloren generatie. Praktische transculturele evangelisatie is de bestaansreden van jeugdkerken.

Culturele revolutie?

Het is meer dan een nieuwe stijl, andere muziek of een andere taal. Zij die bekend zijn met de jeugdcultuur geloven dat we ons in het midden bevinden van een culturele revolutie zoals die eens in de 500 jaar plaatsvindt. De overgang tussen het Industriële tijdperk naar het Informatie tijdperk en de breuk tussen het modernisme en het postmodernisme heeft een nieuwe cultuur met zich mee gebracht. Een nieuwe manier van denken en voelen en de huidige generatie tieners zijn de eersten die volledig opgroeien in deze nieuwe cultuur.

Karsten Wolff, leider van ‘Kraftwerk’, een interculturele jeugdkerk in Dresden legt uit: "Ik zie het niet alleen als een focus op de jeugdkerk, maar meer als het vandaag bouwen aan de kerk van morgen. Dat kun je niet doen met de middelen van gisteren. De jeugd van vandaag de dag zal de maatschappij zijn over vijf of tien jaar. Ik geloof dat we op het punt staan om een indrukwekkende verandering in ons paradigma van kerk en de christelijke levensstijl waar te nemen."

Om het met de woorden van Andrew Jones, een expert in Amerikaanse nieuwe generaties te zeggen: "Het gaat niet om het verschil tussen jong en oud – dat is er altijd al geweest – het gaat niet eens om speciale kerken voor jonge mensen, maar het gaat om het stichten van gemeenten in een te voorschijn komende cultuur. Zelfs in de USA, waar de gemeentes op zijn best modern zijn, nauwelijks postmodern, zijn er inmiddels tussen de 1000 en 5000 gemeentes gesticht voor de Nieuwe Generatie." Dieter Zander bijvoorbeeld, voormalig jeugdvoorganger in Chicago’s Willow Creek gemeente, verhuisde naar San Fransico, waar hij een kleine, relatiegerichte jongerenkerk stichtte.

Eigenschappen van deze Nieuwe Generatie Kerken

Nieuwe Generatie Kerken zijn een kleurrijk en afwisselend schouwspel. Ze ontstaan op verschillende manieren: 1) vanuit bestaande gemeenten, waar ze in geïntegreerd blijven (zoals in Scheffield gebeurt), 2) ze vormen autonome gemeenten (zoals Kraftwerk) en 3) ze vormen evangelisatie bewegingen zoals de Jesus Revolution. Achter deze externe verschillen zijn er enkele duidelijke gemeenschappelijke eigenschappen te noemen:

1) Relaties zijn het allerhoogste goed

De ‘bouwers’, de generatie van na de Tweede Wereldoorlog, hebben voornamelijk geleefd volgens het patroon van ‘gedrag, geloof, erbij horen’. Gedraag je zoals het hoort, geloof in de juiste dingen en dan hoor je erbij. Er is een interessante vergelijking te trekken tussen de huidige generaties met de begrippen: gedrag, geloof en erbij horen:

De ‘babyboomers’, de generatie van de jaren 60 en 70, hebben de volgorde omgedraaid: eerst geloven, dan erbij horen, en je vervolgens gedragen zoals het hoort. Geloof en visie vormen hierbij de basis voor het ‘erbij horen’. Het juiste gedrag volgt pas later.

De generatie van de jaren 80 en 90 leeft duidelijk volgens: eerst erbij horen, dan geloven en als laatste je gedrag. Het erbij horen is het meest belangrijke. Geloof wordt niet begrepen in dogma’s of credo’s, maar wordt gezien als relaties, een relatie met Jezus en hechte relaties met elkaar. Nieuwe Generatie Kerken hebben vaak huiskerk-achtige cellen als hun fundament, met daarbij grote muziek- en aanbiddingsevenementen.

2) Niet de wereld in de kerk, maar de kerk in de wereld!

In plaats van mensen uit te nodigen naar de kerk, brengt de Nieuw Generatie de kerk in de aanwezige cultuur. Vechtsporten, dansen, muziek, skaten, video – wat de jongeren van deze tijd ook doen – de christenen zijn daar ook. Of het nou in de disco, de sportzaal, de bar of de Mc Donald’s is. Karsten Wolf: "Nu is de tijd dat we stoppen met het afwijzen en het bestempelen van de cultuur waar we in leven als duivels. Nu is de tijd dat we die cultuur ingaan om haar te redden van misbruik, perversie en zelfvernietiging. Jezus kwam niet naar de aarde om een christelijke subcultuur te creëren; Hij leefde in zijn cultuur en ging om met prostituees, dieven, melaatsen en verschoppelingen. Hij kwam om mensen, mét de cultuur waar ze in leefden, te redden van datgene wat hen vernietigde."

3) Ze werken internetionaal

De visie en doelen van de leiders van deze kerken zijn over het algemeen internationaal. Stefan Christiansen, van de Jesus Revolution, denkt in Europese dimensies. Magnus Persson uit Zweden werkt aan de visie om in elke Europese stad christelijke 24-uurs jeugdcentra te beginnen. Sal de Terra, een Braziliaanse jeugdkerk zendt op hun beurt werkers uit naar Engeland. Karsten Wollf uit Dresden beschrijft zijn doelen als volgt: "Kraftwerk’s voornaamste focus is het bouwen van een stabiel werkend model van de ‘kerk in jeugdcultuur’ en het starten van een beweging van aan elkaar gerelateerde nieuwe kerken in de jeugdcultuur van Duitsland en door heel Europa". Ongeveer 35 groepen uit Duitsland, Engeland en Zwitserland hebben inmiddels samen een ‘interface’ gevormd, waar ze hun ervaringen delen.

Teamwerk, probeer het maar, organisch denken, wees niet bang voor chaos, de praktijk, niet de theorie en ‘doe het nou maar’ zijn kenmerkende waarden van jonge bedrijven en dat is ook het handelsmerk van de Nieuwe Generatie. Het Internet speelt een beslissende rol in de verspreiding van jeugdkerken en bewegingen, alleen te vergelijken met de ontmoeting tussen de reformatie en de boekdrukkunst. Het 24/7 gebed bijvoorbeeld, werd binnen een paar maanden een Europees fenomeen door het Internet (zie: www.24-7prayer.com). Ik beschreef net het virtuele hart van St. Thomas in Sheffield. Mike Been: "De tieners van vandaag de dag zien het Internet als hun eigendom. Het is hun leefwereld. Dat is meteen de reden waarom hij benadrukt: ‘Deze homepage is van jou!’". Nog een voorbeeld: www.tribalgeneration.org is een plek waar nieuwe bewegingen hun diensten kunnen aanbieden en christenen, maar vooral niet-christenen elkaar kunnen ontmoeten"

4) Discipelschap en activeren staan centraal

Jeugdkerken willen geen consumeren aanbieden. Magnus Persson uit Zweden is overtuigd: "Als we de jeugd een concert aanbieden of een ander topevenement, dan is het snel afgelopen. Misschien komen ze één of twee keer, maar dan stopt het. Als we een gemeente met hen bouwen, ervoor zorgen dat het ‘hun’ kerk wordt, dan pas zullen we iets op de lange termijn bereiken." Discipelschap wordt benadrukt, en daarbij wordt het volgende patroon gebruikt: Ik doe het, jij kijkt toe – ik doe het, jij helpt – jij doet het, ik help – jij doet het, ik kijk toe.

5) Radicaliteit

De kern van Nieuwe Generatie Kerken is absoluut hun radicale visie, die diep in hun ziel grijpt omdat ze de gereedschappen van hun eigen generatie gebruiken, gecombineerd met een sterk verlangen van het erbij willen horen. Karsten Wollf opnieuw aan het woord: "De kerk in jeugdcultuur is niet een nieuwe modegril op de christelijke markt, maar eerder een radicale poging om Gods liefde naar overwegend jonge mensen te brengen, op een voor hun relevante en begrijpbare manier. Het is een poging om het hart van de christelijke boodschap opnieuw centraal te stellen. Het gaat niet om christelijke happenings, gebouwen, een bepaalde geloofsbelijdenis, muziek of kledingstijl, lang haar, kort haar, geverfd haar, geen haar, oor- of neusbellen, binnen of buiten of wat dan ook maar voor externe vormen. Het gaat om de relatie, de relatie met God, die ons gemaakt heeft en die een goed plan heeft voor onze levens. In één zin: ‘God heeft ons gemaakt, wij hebben het verpest en door Jezus krijgen we een nieuwe kans.’ Dat is de meest belangrijke boodschap in het universum, en we moeten het niet wagen om de boodschap met de verpakking te verwarren."

Perspectief en een droom

Nieuwe Generatie Kerken dagen de gevestigde kerken (zowel de staatskerk als de vrije) uit. Ze nemen hun zending in de maatschappij serieus, proberen culturele verschillen te verbinden en zijn daarom een verfrissend alternatief in het tafereel van de huidige kerken. Kinderen van christelijke ouders hebben een groeiend probleem met traditionele jeugdgroepen. Ze voelen instinctief aan dat er een grote scheiding is tussen hun ervaringen en de kerk. Natuurlijk, er zijn altijd jongerenopwekkingen geweest en die zullen blijven komen. Elk decennium van de 20e eeuw heeft waarschijnlijk zijn eigen kleine opwekking onder de jeugd gehad, altijd samengegaan met een gezond stuk radicaliteit en wat spanningen tussen de generaties. Waarom dan toch speciale jongerenkerken? Is het niet genoeg om de bestaande kerken uit te breiden, te verbeteren, te moderniseren en bij te werken?

De redenen zijn eenvoudig:

Allereerst, Europa heeft gewoon niet genoeg kerken. De opdracht om een natie te discipelen kun je op verschillende manieren definiëren, maar de waarheid is dat we met tussen de twee en vijf procent actieve christenen en de sociale onbeduidendheid die ze zelf ervaren, nauwelijks kunnen spreken van een volbrachte taak. Eenvoudig gezegd zullen we massa’s nieuwe kerken nodig hebben in elk geografisch en sociaal gebied van Europa. Dat kun je niet meer ontkennen!

Een andere reden is dat de laatste 50 jaar – in contrast tot andere generaties – jongeren hun eigen, totaal verschillende cultuur hebben. Ik ben pas geschrokken toen ik bemerkte dat ik, nog geen 50, praktisch geen contact heb met jongeren buiten mijn eigen gezin om. We leven in gescheiden werelden, spreken een andere taal, denken anders en zijn waarschijnlijk blij als we elkaar met rust kunnen laten. De sporadische ontmoetingen tussen beide generaties zijn vaak gespannen. Jongeren hebben praktisch alle privileges, geld, waarschijnlijk meer mobiele telefoons dan volwassenen en ze reizen in hun eentje over de hele wereld. In het kort, ze hebben hun eigen cultuur – één waarin ze zichzelf verstaanbaar kunnen maken over de hele wereld (voornamelijk in het Engels), maar waarbij ze amper met mensen praten die tien of twintig jaar ouder zij dan zijzelf. Deze cultuur heeft haar eigen kerken nodig, net zoals bijvoorbeeld Afrikanen in Nederland hun eigen kerken nodig hebben.

Maar dat is nog maar de helft van het verhaal. De andere helft is dat ze vaders, moeders, grootvaders en grootmoeders nodig hebben, waarbij ze waarschijnlijk beter in staat zijn een relatie met hen op te bouwen, dan mijn generatie, de zogeheten ‘boomers’. Ze hebben bemoedigers nodig voor als het dagelijkse leven, in hun op zich ‘spannende’ kerk, droog en vermoeiend wordt. In de jeugdkerken die ik tot zover heb gezien waren er altijd een paar oudere leden met een jong hart en een liefde voor de jongeren, die op hun beurt weer door hen geliefd werden. De vragen die ik aan mijn generatie, en dan met name de huidige leiders wil stellen zijn: "Hebben we de moed om jonge mensen vrij te zetten, zelfs als ze de huidige kerken en denominationele structuren afbreken? Vertrouwen we erop dat Jezus Zijn gemeente met hen kan bouwen? Hebben we genoeg nederigheid om een stap op zij te zetten en te geloven dat God Zijn Koninkrijk kan bouwen met hele jonge mensen? Als ik het me goed herinner, was er Iemand die dat deed, zo’n 2000 jaar geleden in Galilea…

Het is mijn droom dat vijf of zes kerken de handen inéén slaan. Hun beste leiders tussen de 18 en 30 jaar vrijzetten en hen 30.000 euro startkapitaal te geven met de volgende woorden:

"Wij willen dat jullie een kerk gaan stichten voor de Nieuwe Generatie in onze stad. Wij zullen voor jullie bidden, jullie geestelijk gezien ‘dekken’ en helpen door advies te geven, maar we zullen jullie niet vertellen wat je moet doen. Jullie mogen fouten maken, en wij zullen de verantwoordelijkheid op ons nemen als de dingen mislopen – maar in Gods naam, doe iets!"

Zou dat niet fantastisch zijn? Ik heb het idee dat een dergelijke stap een enorme zegen zou uitwerken voor de bestaande kerken, omdat ze dan zouden ontdekken hoe een kerk eruit ziet die relevant is voor de opkomende cultuur. In de komende jaren zullen mensen op een andere manier gaan denken en communiceren, ze zullen andere waarden hebben en nieuwe levensstijlen ontwikkelen. Jeugdkerken zien er nu misschien uit als een workshop voor de toekomst, maar zij zullen de norm zijn in 10 tot 20 jaar.

Bron: Gemeentestichting.nl

 

Developed by: Innovation WEB

 
spacer.png, 0 kB