Door: Dr. Martin Robinson

Martin Robinson bespreekt in dit artikel vijf sleutels voor gemeenten die een oplossing zoeken voor het probleem om van een op overleven gerichte gemeente een gemeente te worden die missionair gericht is.

De meeste gemeenten denken alleen maar aan gemeentestichting als ze uit hun jasje zijn gegroeid. Ze gaan over ertoe over als het gebouw de maximale capaciteit heeft bereikt, of als een groep leden te ver weg woont, of omdat ze een doelgroep willen bereiken die de bestaande gemeente nooit kan binnen halen. Dit zijn goede redenen, maar ik wil de voor de hand liggende suggestie doen dat zelfs gemeenten die geen plannen hebben voor gemeentestichting, dat toch eens zouden moeten overwegen. Waarom? Om de eenvoudige reden dat gemeentestichting een oplossing is voor het probleem van op overleven gerichte gemeenten die missionair willen worden.

Welke zijn die sleutels die gemeentestichting kan bieden? Dit is mijn top vijf:

1. Een vurige toewijding aan buitenstaanders

Het is een feit dat hoe langer een gemeente bestaat, hoe groter de neiging al haar aandacht te richten op de leden. Zelfs als ze zou willen groeien, is die wens vaak een dekmantel voor zelfzuchtige motieven: er is aanwas nodig om de gemeente te laten overleven. Zelfs de evangelistische taak wordt vaak verpakt in pastorale termen: als de mensen maar zien hoeveel belang we hechten aan zorg, willen ze wel lid worden van onze gemeente.

2. Een toewijding aan teamleiderschap

Gemeentestichting is hard werk, en om te slagen is er toewijding voor nodig aan het team. Met ‘team’ bedoel ik niet alleen maar een groep die het werk doet. Er zijn enkele uitzonderlijke situaties waar bijzonder dynamische individuele gemeentestichters helemaal alleen een gemeente kunnen stichten. Maar ook dan zullen deze unieke figuren tenslotte in een team terecht komen, als de gemeente er eenmaal is, of ze trekken verder om ergens anders opnieuw te pionieren.

Meer dan één gemeentegroeideskundige heeft ontdekt dat kleine gemeenten geen hoge pet op hebben van professioneel leiderschap. Ze vormen liever een groep die de besluiten neemt. Het komt erop neer dat in een kleine gemeente de meeste activiteiten zijn gericht op het 'lek boven water houden’. Daarom blijven zulke gemeenten ook klein.

Een middelgrote gemeente schakelt sneller een professionele leider in - ‘daar betalen we hem voor!' Om de gemeente toe te rusten voor een missionaire aanpak is een hardwerkend en begaafd team van leken én betaalde werkers nodig.

3. Benut de vijfvoudige bediening

Er is een fundamenteel verschil tussen gemeentestichting en uitbreiding van de gemeente. Veel denominaties hebben oog voor het laatste, meestal om in de behoefte aan samenkomsten in nieuwe wijken te voorzien. Om het bereik van de gemeente te vergroten zijn een gebouw en een voorganger nodig, om aan de geestelijke behoeften van de bestaande gelovigen tegemoet te komen.

In tegenstelling hiermee heeft gemeentestichting alles te maken met een missionaire houding, en haar missie strekt zich dan ook uit tot buiten de kring van de gelovigen. Gemeente-uitbreiding komt tot stand door een herder en een leraar. Voor gemeentestichting is meer nodig: het leiderschap van een apostel, profeet en een evangelist. Een apostel is iemand die nieuwe terreinen kan ontginnen, een profeet voelt aan wat God door zijn Geest al aan het doen is en een evangelist weet het evangelie op een duidelijke en aantrekkelijke manier te communiceren. Het is onwaarschijnlijk dat elke project om een nieuwe gemeente te stichten over deze vijf soorten leiders kan beschikken, en die als een geolied team samenwerken. Maar elke project zal moeten kunnen beschikken over elk van deze gaven, zelfs als enkele ervan van elders moeten worden 'ingehuurd'. Om van een op behoud gerichte gemeente een missionaire gemeente te maken is de vijfvoudige bediening nodig. Het is bijna onmogelijk om het traditionalisme te doorbreken met alleen conventionele herder/leraars.

4. Een strategisch plan

Gemeentestichting moet van een strategisch plan uitgaan. De onderdelen daarvan moeten een weerspiegeling zijn van de missionaire instelling van de nieuwe gemeente, en ze zullen een duidelijke werkwijze moeten tonen, met een goede omschrijving van de middelen die nodig zijn voor de uitvoering van het plan. Al die zaken zijn ook nodig om een behoudzuchtige gemeente om te schakelen naar een missionaire gezindheid. Het is bedroevend hoe weinig gemeenten strategisch denken. Sommigen zullen daar tegen in brengen dat er een ingebouwde weerstand is tegen planning, uit vrees dat dat als ongeestelijk wordt ervaren. Het ligt meer voor de hand dat de voorganger zo mensgericht is, dat die taak wordt verwaarloosd. Als wordt ingezien dat strategie en een missionaire gezindheid bij elkaar horen, komt er weer balans tussen een mens- en een taakgerichte agenda.

5. Geestelijke energie

Het ontwikkelen van geestelijke kracht verdient veel aandacht, maar in werkelijkheid is alles wat al werd genoemd in hoge mate afhankelijk van het niveau van het geestelijke leven. De verwachting dat God aan het werk is wordt helaas gemist in de meeste, zo niet alle, gemeenten die alleen maar bezig zijn met overleven. Maar wat zou ons anders aan onze eerste liefde herinneren, en wat kan een oprechte passie teweeg brengen voor onze taak? Wat houdt ons anders op de been als het moeilijk wordt? Het waarachtige geestelijke leven werkt echt aanstekelijk. Eén vonk is al genoeg, maar juist het vinden van die ene vonk is voor veel gemeenten bijna onbegonnen werk...

Bron: Church Planting Network NewsSheet. Vertaling: Jan Radder