Door: Jan Radder

Een kerk die in vijf jaar met duizend procent groeit, en nu eens niet in Afrika of Azië! Toch leunt de Zürich International Christian Fellowship (ICF) niet tevreden achterover. Deze razendsnel groeiende gemeente, in het hart van Zwitserlands financiële wereld, wil overal in Europa gemeenten stichten. Er is al een stevige basis gelegd; ze heeft de afgelopen twee jaar al twintig gemeenten gesticht!

Leo Bigger, de stichter van de gemeente, klom, net tot geloof gekomen, op een muurtje om zijn klasgenoten het evangelie te vertellen. Het moet een wonderlijk mengelmoesje van de schaarse bijbelkennis zijn geweest die hij op dat moment bezat. ‘Mag ik de kerk lenen?’ vroeg de roomskatholieke Leo aan zijn bisschop. Al snel bleek dat Bigger niet goed paste in de kerk van Rome. De bisschop zag dat ook in. ‘Ga buiten de kerk je eigen gemeente maar stichten’ raadde hij Leo aan. Dat gebeurde. In 1996 begon Bigger de ICF met honderd mensen. Nu komen er drieduizend bezoekers, verdeeld over zes verschillende diensten. Er zijn speciale samenkomsten voor kinderen, jonge tieners, oudere tieners en voor Generatie-X (geboren tussen '61-'81). Het leeuwendeel van de leden is jonger dan dertig jaar...

‘We zijn een gemeente voor de buitenkerkelijken en de zondag reserveren we voor de niet-gelovigen’ zegt ‘senior’ pastor Leo Bigger (33 jaar!).

ICF staat bekend als de ‘Multimedia Gospel Movement’, maar het succes wordt niet toegeschreven aan de ‘show’, de videoclips, de gekleurde spotlights, drama en dans. De fenomenale groei is het gevolg van het zogenoemde ‘VIP-systeem’. Dat is een versie van het G-12-model van International Charismatic Mission in Bogota, Colombia. In ICF is iedereen discipel, en elke discipel moet elf anderen werven, om zo een groep van twaalf te vormen.

Door de overgang naar dit model, april vorig jaar, verlieten vijfhonderd mensen de gemeente! Dat deed pijn, erkent Bigger. Maar hij wenste geen concessies te doen. Wie lid wordt van ICF, moet zijn leven willen investeren in andere mensen. Overigens kregen ze er in de week na de overgang naar het G-12 model honderdvijftig nieuwe mensen bij. Het doel is niet perse een grote gemeente zijn. ‘We zenden mensen uit als ze iets nieuws willen.’

Permanente verandering

Aan ingewikkelde procedures hebben ze het land in ICF. ‘De bijbel is zo makkelijk’ vindt Bigger. Ook hun strategie is van een onthutsende eenvoud. Je kunt eigenlijk nauwelijks spreken van een strategie. De gemeente draait om vier punten: 1. Win mensen; 2. Leer ze groeien in hun pas verworven geloof; 3. Geef ze onderwijs in discipelschap en 4. Zendt ze uit om een groep te vormen. ‘Deze structuur voldoet voor het heden’ zegt Bigger. ‘Voor morgen weet ik het niet. We veranderen voortdurend.’

‘Wees radicaal’ houdt Bigger de mensen van ICF voor. Hij laat het niet bij woorden. ‘Mijn boodschap is niet wat ik zeg, maar mijn manier van leven.’ Weinig voorgangers durven het aan hun banksaldo voor het front van de gemeente te noemen. Bigger deed het. Zijn hele tegoed bij de bank schonk hij aan de gemeente, omdat er veel geld nodig was voor een ambitieus kerkbouwplan. Hij had heel wat crediet toenhij zei: ‘Volg mijn voorbeeld’!

‘Maak het niet ingewikkeld’ is het credo van ICF. Op de vraag welke managementstechnieken in IFC worden toegepast, antwoordt Bigger:’We lazen goede boeken, namen het beste er uit en maakten het beter’. Het lijkt wel te werken! Deze gemeenschap maakt zich niet zo druk om deel uit te maken van interkerkelijke verbanden. Ze is te druk bezig mensen te winnen voor Christus.

Provocerend en progressief

De boodschap heeft een hoog ‘no nonsense-gehalte’, zonder concessies aan een gezonde bijbelse leer. De preken gaan over hemel én hel. Er wordt veel gelachen, maar mét de aansporing tot radicaliteit. Conventies worden resoluut opzij geschoven in IFC; haar stijl is provocerend en progressief. Bigger: ‘Je bereikt de Zwitserse jeugd niet op een ‘softe’ manier. Onze diensten zijn een harde versie van Willow Creek.’ De menigte in Zürich wordt niet met fluwelen handschoenen aangepakt. In de samenkomsten klinkt een ‘uitdagende boodschap in een veilige omgeving’. Een compromisloze bijbelse oproep tot bekering wordt gedaan in een moderne culturele setting.

Waarom aparte diensten voor de generaties? Bigger legt uit: ‘Je kunt niet iedereen tevreden stellen in dezelfde samenkomst. In de westelijke wereld heeft iedereen zijn éigen kamer, zijn eigen muziek.’

‘De sleutel tot groei is dat je het bereiken van buitenkerkelijken een topprioriteit maakt. Mede-voorganger Matthias Bölsterli (voormalig anarchist, drugsdealer en een gewelddadig misdadiger): ‘Generatie X staat open voor spiritualiteit, heeft een radicale instelling en is bereid het vuur van de heilige Geest te ontvangen, maar onze anachronistische kerkelijke culturen houdt ze op een afstand. In de ICF hebben we de handen vrij om nieuwe kerkculturen te scheppen.’

Afscheid van het instituut

De Zürich International Christian Fellowship (ICF) hoort bij de ‘onafhankelijke post-denominationele gemeenten’ (een term van C. Peter Wagner). Dit is een snel groeiend segment van de kerk, dat je ook met ‘post-institutioneel’ kunt aanduiden.

Wagner noemt de volgende kenmerken:

1. Hoewel ze onafhankelijk zijn hebben ze de neiging samen te werken met andere gemeenten op een los-vaste basis
2. Ze krijgen vaak het etiket ‘pinkster’ of ‘charismatisch’ opgeplakt, maar zelf beschouwen ze zich vaak niet als zodanig
3. Hoewel ze grote waarde hechten aan sterk leiderschap, is hun vorm van bestuur meer gebaseerd op relaties, dan op officiële documenten en structuren

Wat zijn de gevolgen van dit ‘afscheid van het instituut’? En hoe stellen de denominaties (die verreweg het grootste segment van de Christenheid vormen) zich op? Ik denk dat we alleen maar positief kunnen zijn over diversiteit, waarvoor een indrukwekkende rij schrijvers van Howard A. Snyder tot Wolfgang Simson heeft gepleit. Afwijzing van de vele nieuwe vormen (‘nieuwe gemeenten’ worden ze in Engeland genoemd) van gemeente-zijn heeft geen zin. Beter is het om een dialoog aan te gaan. We moeten van elkaar leren. De nieuwe gemeenten kunnen er alleen maar profijt van hebben als ze de schat van de kerk van alle eeuwen in haar bagage opnemen. En de meer traditionele gemeenten kunnen van de nieuwe stromingen leren minder organisatie en meer organisme te worden. Per saldo wordt het Koninkrijk van God er groter door.

Bron: Bulletin voor Gemeentegroei.

(Het Bulletin voor Gemeentegroei verschijnt 4x per jaar. Een abonnement kost € 8,17 in Nederland en € 9,- in België. Opgave: tel. 0343-415741 of 0183-627789. Per e-mail: Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken )