Door: Ronald v/d Molen.

Een paar jaar hebben we weinig van hen gehoord, maar momenteel zijn ze weer volop bezig met het stichten van gemeenten. Begin dit jaar waren er 29 gemeenten bij Rafaël Nederland aangesloten, amper een jaar later zijn dit er maar liefst 38. Hiervan werden er 7 nieuw gesticht! En ze zijn er nog lang niet: eind 2004 moeten er nog eens 12 gemeenten zijn gestart, zodat het totale aantal op 50 komt.

Verwaijen ziet verschillende oorzaken. Heel belangrijk is dat het stichten van gemeenten volgens hem een natuurlijke zaak is. Na de start van Rafaël Nederland (in 1989) hebben ze verschillende jaren actief nieuwe gemeenten gesticht. Terugkijkend op deze periode merkt Verwaijen op dat de gemeenten die toen zijn ontstaan de tijd nodig hadden om te kunnen groeien en te rijpen. "Ruim 10 jaar na ontstaan zien we dat deze gemeenten zichzelf nu beginnen te vermenigvuldigen. Eerder waren ze gewoonweg niet rijp genoeg." Ook binnen het leiderschap van de beweging zijn er verschillende veranderingen geweest die de nodige aandacht vergden. "Daardoor waren we wat meer naar binnen gericht, maar dat zorgde er wel voor dat we opnieuw naar onze ‘roots’ gingen kijken. En we zijn nu eenmaal begonnen als een gemeentestichtende beweging."

Modellen

De meeste gemeenten bij Rafaël worden gestart door het uitzenden van één of meerdere echtparen en hen te laten pionieren. Zo ontstonden er dit jaar nieuwe gemeenten in Nijmegen (vanuit Hilversum), Amsterdam (vanuit Almere), Sittard (vanuit Giessenlanden), Zetten (vanuit Goes en Ede), Woudenberg (vanuit Amersfoort), Terschelling (vanuit Amersfoort) en Den Bosch (vanuit Breda).

Voor de gemeente "Jefta" in Breda is Den Bosch de tweede gemeente die zij startte. "Dat doet pijn" zegt voorganger Ap Verwaijen. "Je raakt kostbare mensen kwijt, die vaak goed werk doen in de gemeente. Maar het beste moeten we juist weggeven." Verwaijen wil ook niet overdrijven: "De gemeente in Breda telt ongeveer 300 mensen. Als je rekent dat we twee keer een groep van tien mensen hebben uitgezonden om een nieuwe gemeente te beginnen, valt dat best mee. Het is net als bloed geven aan het Rode Kruis, je bent er zo weer bovenop". Alhoewel ze net een gemeente hebben gesticht, liggen er alweer plannen op stapel en worden er werkers getraind om in 2004 een gemeente in Dongen te beginnen.

‘Te weinig werkers en geen tijd’

Voor veel kerken is het gebrek aan werkers en tijd één van de meest genoemde redenen waarom er geen nieuwe gemeenten worden gesticht. Meestal kost het al veel moeite om het hoofd boven water te houden in deze snel veranderende tijd. Verwaijen snapt dat wel. "Bij gemeentestichting moet je een prijs betalen, maar daardoor ontstaat er ook ruimte in de bestaande gemeente en dat is van wezenlijk belang." Verwaijen heeft in Breda positieve ervaringen met het werken met jonge mensen. Juist door het stichten van nieuwe gemeenten kwamen er voor hen kansen om te groeien in leiderschap. "Als je jonge mensen kansen geeft en hen vroegtijdig inschakelt in de gemeente, levert dat veel nieuwe werkers op." Dit werd goed duidelijk tijdens een conferentie in 2001, toen gemeentestichter Ralph Moore speciaal vanuit Hawaï naar Nederland kwam om 3 avonden jongeren te trainen en te bemoedigen. Hij noemde de aanwezige jongeren niet de kerk van de toekomst, maar de kerk van vandaag. "De kinderen zijn de kerk van de toekomst, wij zijn de kerk van gisteren, maar jullie zijn de kerk van vandaag! Nu is de tijd om uit te gaan en jullie plek in te nemen in het leiderschap."

‘Mini-churches’

Bij Ralph Moore komt ook het concept ‘MiniChurches’ vandaan. Hierbij heeft de gemeente geen kleine groepen, maar bestaat ze daaruit. Een wezenlijk verschil. In dezelfde tijd dat de eerste voorgangers uit Nederland naar Bogota reisden om meer te leren over de G12 celgemeente, werden Ap Verwaijen en zijn vrouw naar Hawaï geleid om in de leer te gaan bij Ralph Moore. Moore is voorganger van de Hope Chapel in Hawaï en heeft vanuit deze gemeente meer dan 200 nieuwe gemeenten gesticht!

Het idee achter de MiniChurch is betrekkelijk eenvoudig. Een MiniChurch is een kleine groep mensen die wekelijks bij elkaar komen in een huis, café, snackbar of waar dan ook. Ze bespreken de zondagse prediking. Hierdoor manier worden de deelnemers vrienden, bemoedigen ze elkaar en groeien ze samen in relatie tot God. Dat de zondagse prediking centraal staat levert volgens Verwaijen tal van voordelen op. Zo wordt er meer rendement uit de prediking gehaald, het is minder zwaar voor de groepsleiders dan om zelf een studie te moeten voorbereiden en er is eenheid van onderwijs.

Strategie

Iedere bij Rafaël aangesloten gemeente wordt vanaf het begin uitgedaagd om zichzelf te vermenigvuldigen. Het geeft niets als dit een tijdje duurt, zolang er maar over gepraat en nagedacht wordt. Op deze manier komt de visie vanaf het grondvlak op. Daardoor raken meerdere mensen enthousiast over het vermenigvuldigen en niet alleen een handjevol sterke leiders. Om gemeentestichting levend te houden binnen Rafaël wordt er op 3 zaken ingezet:

* Oproepen tot gemeentestichting (steeds weer bewustmaken daarvan)

* School voor gemeentestichters (trainen van mensen met een roeping)

* Het organiseren van conferenties en bijeenkomsten (ontmoetingen van gelijkgestemden)

School voor gemeentestichters

In oktober 2002 werd er na een periode van rust opnieuw begonnen met een School voor gemeentestichters. Momenteel zijn er 14 studenten, waarvan een aantal in de praktijk bezig is met pionieren. De opleiding is bedoeld voor mensen die een roeping hiervoor ervaren, ongeacht iemands denominatie. Het geheel is praktisch en uitdagend. De lessen worden eens in de maand op zaterdag gegeven en het programma duurt twee jaar. Er wordt aandacht besteed aan het wezen van de gemeente, leiderschap, zending en evangelisatie, geestesgaven, het ontwikkelen van visie en het opzetten en leiden van teams. Veel van het onderwijs wordt praktisch gemaakt door stages in verschillende gemeenten. Ook worden er minimaal twee stagereizen gemaakt, waarvan één strategische naar een gebied waar behoefte bestaat aan een nieuwe gemeente.

Arie van Oudheusden, leider de school, ziet het liefst dat er een generatie jonge leiders op de schouders kan gaan staan van de ‘oudere‘ leiders. "Wij hebben het niet gemaakt als het gaat om het bereiken van Nederland met het evangelie" moet hij tot zijn spijt bekennen. "Grote dromen waren er genoeg, maar we hebben ons laten opslokken door het leven en ons teveel aangepast." De nieuwe generatie heeft volgens hem minder grote dromen, maar is beter in staat haar visie om te zetten in daden. Van Oudheusden wil niet alleen gemeenten met hen stichten, het liefst ziet hij gemeentestichtende gemeenten ontstaan. In Giessenburg, waar hij voorganger is, zijn ze al aardig op weg. Vanuit deze gemeente ontstonden er in het verleden meer dan tien gemeenten. Dit jaar werd er begonnen met een gemeente in Sittard waar een echtpaar vanuit hun midden naartoe verhuisde. Daarnaast zijn ze bezig met een gemeente in Carnisselanden waar een groep is ontstaan van zo’n 40 mensen.

Enthousiast vertelt Van Oudheusen over een jong stel dat een paar jaar geleden naar Polen vertrok. Het kreeg de opdracht mee een gemeente te starten, wat op nogal onconventionele wijze gebeurde. Zij startten met een band onder niet-christenen, vervolgens kwamen er bijbelstudies, en daaruit ontstond een gemeente van zo’n 40 mensen!

Voor meer info:

Rafael Nederland
Hope Chapel
Churchplanters Forum