|
Misschien kent u ze wel, de dubbelgesprekken in het EO-programmablad 'Visie'. Twee predikanten (doorgaans een 'evo' en een 'refo') wisselen met elkaar van gedachten over hoe de kerk wervender kan worden in de maatschappij. Meestal blijft het dan bij goedbedoelde, maar vooral veilige uitspraken en komen de heren niet verder dan het constateren dat er een kloof is. Een gigantische kloof nog wel.
De kerk in Nederland loopt doorgaans tien jaar achter op de cultuur om ons heen. Daardoor zijn christenen meestal trendvolgers in plaats van zoutende trendzetters. Er zijn maar weinig politieke, sociale en economische gebieden waarin christenen voorop lopen. Meestal overvallen de ontwikkelingen ons en reageren we vanuit het defensief.
Veel predikanten waarschuwen bijvoorbeeld tegen de invloed van het postmodernisme, als zou het een bedreiging vormen voor ons christelijk bestaan. Maar het is hooguit een bedreiging voor christenen die hun veilige modernistische subcultuur niet willen verlaten. Ik zie het postmodernisme als een zegen en een geweldige kans. Het zou me niet verbazen als er meer van de Heilige Geest achter zit dan ons lief is.
Het ontstaan van een nieuwe tijdgeest en cultuur valt doorgaans samen met het opkomen van een nieuwe generatie. Volgens sociologen volgen die generaties elkaar steeds sneller op. Dachten we Generatie X inmiddels te kennen, opeens is daar dan de Nieuwe Generatie, en binnen enkele jaren de 'Mozaïekgeneratie' (geboren na 1984). Tel daarbij op dat de helft van de wereldbevolking onder de 25 jaar is en je voelt op je klompen aan dat de kerk het nakijken heeft. Tenzij het roer omgaat.
Mijn vriend Andrew Jones liet me enkele weken geleden een digitale video zien van een avondmaalsviering van jongeren in Austin, Texas. Midden in de plaatselijke baptistenkerk hadden ze een grote berg huisvuil laten storten. In die berg afval zaten brood en wijn verstopt. Wie deel wilde hebben aan het lichaam en bloed van Christus moest zich letterlijk door het vuil van deze wereld banen. Voor de jongeren was dit een wezenlijke beleving van het offer van Christus, dat hen veel meer deed dan de plechtige taferelen die we in onze kerken gewend zijn. Het aardige was bovendien dat de baptistenpredikant en de gehele kerkenraad van de partij waren.
De kern van het evangelie - liefde, hoop, visie, passie - kan maar beperkt worden gecommuniceerd en begrepen met logica en rationalistisch denken. Daarom mogen we blij zijn met de postmoderne en creatieve mozaïekgeneratie. Zij zien en ervaren de wereld als een mozaiek, een verzameling puzzelstukjes. Ze zijn voortdurend op zoek naar nieuwe inzichten en ervaringen. Ze denken holistisch, relationeel en interactief. Ze kunnen meerdere dingen tegelijk doen (bijvoorbeeld met iemand praten, internetten en MTV kijken). Wat een potentieel heeft deze generatie, ook voor de kerk!
Bent u klaar voor verandering? Vaarwel lineair-logisch christendom, welkom cyclisch-mozaistisch christendom. De belangrijkste verschillen hebben we voor u op een rijtje gezet:
| Lineair-logisch christendom | Cyclisch-mozaïstisch christendom | Presentatie van het evangelie | Preekt de 'naakte waarheid' | Verwijst naar de mysteries van het Koninkrijk en maakt mensen nieuwsgierig | Plaats van samenkomst | Klaslokaal, voordrachtszaal, heiligdom | Tafel, open haard, keuken, onderweg | Oorsprong | Het Westen | Het niet-Westen | Focus/gerichtheid op | Georganiseerde religie | Gedeeld leven | Stijl | Formeel, liturgisch, georganiseerd | Informeel, relationeel, organisch | Gezag wordt verleend door | Diploma's, titels, know-how (wat je weet) | Karakter, know-who (wie je kent) | Volgorde in ontdekken | Uitleg gaat voor ervaring | Ervaring gaat voor uitleg | Doel van het geloof | Overbrengen van individuele 'hoofdkennis' | Collectieve openbaring en gehoorzaamheid | Onderwijs komt | Ex-cathedra, top-down (van bovenaf) | horizontaal, interactief (ieder heeft iets) | Denkpatroon | Lineair, 1-2-3, opeenvolgende stappen | Cyclisch, mozaïstisch, springerig | Het ultieme eureka-gevoel ontstaat | Bij het lezen van voetnoten | Bij het zien van het grotere verband | Filosofie | Grieks | Hebreeuws | Kerkgroei | Door toevoeging | Door vermenigvuldiging | Machtsbasis | Sterke mensen zijn in controle | Een sterke God is in controle | Organisatievorm | Congregationele kerk, denominatie | Beweging, netwerk | Model | Onjuist geïnterpreteerde Paulus, 'vader van alle theologen' | Jezus | Volgorde in discipelschap | Gedragen, geloven, behoren | Behoren, geloven, gedragen |
Door: Marc van der Woude, Bron: Joel News |