|
Gemeentestichting: fouten maken mag |
|
|
|
|
vrijdag 09 april 2010 |
|
Amersfoort - De grootste fout die je als gemeentestichter kunt maken, is dat je het vormen van een nieuwe gemeente als project gaat zien. Dat stelde Stefan Paas zaterdag in Amersfoort. De ruim 110 (aspirant)kerkplanters die daar bijeen waren, kregen een hart onder de riem gestoken: fouten maken mág.
Het projectmatig denken is een grote verleiding van onze moderne tijd ,,waarin we geobsedeerd zijn door rationaliteit en beheersbaarheid”, waarschuwde Paas op de tweede landelijke netwerkbijeenkomst voor gemeentestichters. Paas is zelf voormalig gemeentestichter in Amsterdam en docent aan verschillende theologische opleidingen in Nederland. ,,Harde cijfers, meetbare doelen, stappenplannen ze hebben ons in onze westerse cultuur veel gebracht.” Het succes van deze moderne aanpak impliceert echter ,,dat we God niet nodig hebben”, aldus Paas. ,,God is niet nodig om meetbaar succes te bereiken. En dat gevaar is het grootst wanneer we succes hebben, niet als we mislukken.”
Mislukken en fouten maken: dat was het thema van de netwerkdag met het motto Failing Forward. Een bonte verzameling mensen was er op afgekomen. Velen van hen zijn zelf daadwerkelijk bezig met gemeentestichting. Een gereformeerd-vrijgemaakt echtpaar uit Haaksbergen bijvoorbeeld wil graag gemeente stichten voor hun dorp; en er was ook iemand die bezig is met een nieuwe, multiculturele gemeente in Rotterdam.
,,De grootste zonde van de kerk is dat ze denkt dat ze geen fouten mag maken”, zei Hans Eschbach, directeur van het Evangelisch Werkverband binnen de Protestantse Kerk. ,,Het elfde gebod lijkt te zijn: gij zult niets veranderen. ‘Verander maar niet te veel, want dan gaat het fout’, is de gedachte. Gezegend de kerk die genadig is voor gemeentestichters, die ruimte geeft voor experimenten.” En experimenten zijn er inmiddels heel wat. Was het fenomeen kerkplanting in de jaren zeventig vooral een activiteit in evangelische kringen, halverwege de jaren negentig begonnen ook binnen de reformatorische kerken allerlei activiteiten ontplooid te worden. Sinds vorig jaar heeft ook de Protestantse Kerk een speciale tak Missionair werk en Kerkgroei die onder meer gemeenten sticht.
Hoeveel kerkplantingen er in Nederland precies plaatsvinden, is niet bekend. Martijn Vellekoop publiceerde vorig jaar een onderzoek waarin hij kwam op een aantal van driehonderd tot vijfhonderd ‘nieuwe gemeenten’ in de periode van 1990 tot 2008. Daarbij rekende hij splitsingen en nieuwe kerken als gevolg van conflicten niet mee, noch nieuwe migrantenkerken.
Slechte voorbereiding
Geregeld mislukt een kerkplanting. ,,De schatting is dat een kwart tot de helft van de pogingen om een nieuwe kerk te stichten, uiteindelijk faalt”, aldus Ronald van der Molen, auteur van het boek Plant een kerk, en een van de initiatiefnemers van de netwerkbijeenkomst. Dat kan talloze oorzaken hebben, zoals een slechte voorbereiding, een team met mensen erin die voor problemen zorgen, demotivatie vanwege het uitblijven van bekeringen, of ziekte. Van der Molen pleit voor een meer ontspannen omgaan met falen en experimenteren. ,,Een fout is pas een fout als je er niets van leert.” Een kerkplanter die eenmaal een mislukt project achter de rug heeft, wordt niet snel voor iets nieuws gevraagd, heeft hij ontdekt. ,,Dat is jammer, want juist zij weten vaak hoe het beter kan.”
Verschillende sprekers vertelden over het mislukken van hun gemeentestichtingsproject. Élke gemeentestichting ‘mislukt’, stelde Stefan Paas zelfs. Als voorbeeld noemde hij Via Nova in Amsterdam, een gemeentestichting waaraan hij zelf meewerkte. Nee, dit project is niet ter ziele, het draait nog steeds. ,,Elke zondag een viering, kringen, enthousiaste mensen. Twee zondagen terug hadden we weer vier nieuwe mensen erbij. Maar als ik kijk naar wat we oorspronkelijk wilden, is Via Nova mislukt”, aldus Paas. ,,We hadden het idee om een kerk te zijn voor jonge, succesvolle stadsbewoners. Zakenmensen, advocaten. Mensen die een druk leven hebben en die veel geld verdienen, die door de bestaande kerken niet worden bereikt. Maar de realiteit is dat we die mensen nauwelijks hebben bereikt.”
,,We hebben ons verkeken op de consumptiecultuur in Amsterdam”, vertelde Paas. ,,Mensen zien de kerk als een restaurant. Daar ga je heen als je honger hebt, maar daar word je geen lid van. Natuurlijk is er wel een groep die dichtbij komt, die zich verbindt aan de gemeenschap. Maar dat zijn vrijwel altijd mensen met een kerkelijke achtergrond, mensen die als kind getraind zijn in de kerkgang.”
Als Paas echter de mensen in Via Nova zou vragen of ze bij een mislukte gemeente horen, zouden ze verbaasd kijken, denkt hij. ,,Het is niet geworden wat we dachten, maar het is wel mooi geworden. En er gaat ook wat van de kleine gemeenschap uit, bijvoorbeeld doordat de kringen geregeld vrijwilligerswerk doen in de stad. Of omdat heel wat mensen verfrist zijn in hun geloof of na lange tijd de weg weer hebben teruggevonden naar een kerk. Al met al hebben we moeten accepteren dat God van Via Nova iets anders heeft gemaakt dan wij van plan waren.”
,,Ga ervan uit dat niets wordt zoals je het had verwacht”, zei ook Erik Bakker, voorganger van een mislukt gemeentestichtingsproject in Venlo. ,,Wees erop voorbereid dat je heel wat mislukkingen meemaakt, en ook fouten zult maken.” Vallen is heel pijnlijk, heeft hij zelf ervaren. ,,Het doet iets met je zelfbeeld, maar uiteindelijk laat het je ook meer op Jezus lijken.” Door een conflict en zeer uiteenlopende visies in de kerkplantingsgroep is deze nieuwe kerk gestopt. Je krijgt vaak met dubbele agenda’s te maken, heeft Bakker geleerd. ,,Zorg dat je de mensen uit je team kent. Zorg ook voor een vriendenteam dat achter je verlangen staat en een coach.”
Cijfers
Naast het belang van nadenken over verwachtingen, kwamen nog twee belangrijke tips naar voren tijdens de netwerkdag: Ontwikkel een leerhouding in plaats van een prestatiehouding, én: wees God-gericht in plaats van projectgericht. Een prestatiehouding heeft zomaar de overhand, ook bij gemeentestichting, merkt Ronald van der Molen. ,,Dit zijn dan de vragen: Hoeveel mensen komen er bij jou in de samenkomsten? Hoeveel doopdiensten heb je? Hoeveel leiders heb je aangesteld? Hoeveel gemeenten heb je gesticht? We vragen zelden: Houden je vrouw en je kinderen, nadat je dit werk enige tijd hebt gedaan, nog steeds van je? Groeien de mensen binnen je gemeente in discipelschap? Is er op langere termijn bezien een geleidelijke groei in het aantal mensen dat je bereikt? En heb je, nadat je dit werk enige tijd doet, meer liefde voor Gods koninkrijk dan toen je ermee begon?”
Getallen (kwantiteit) zeggen niet zoveel over waarheid, karakter, vroomheid (kwaliteit), vindt Stefan Paas. ,,McDonald’s verkoopt jaarlijks miljoenen, misschien wel miljarden Big Macs. Maar hoeveel Big Macs je ook verkoopt, het wordt nooit een ‘Good Mac’.”
Norman Viss maakte de les van mislukking aan den lijve mee. Hij was gemeentestichter van een Nederlands-gereformeerd project in Amsterdam-Noord en maakte een burnout mee. ,,Ik herinner me nog heel goed de dag dat ik besloot om te stoppen. Falen was het ergste wat ik me kon voorstellen. Want ik zou de Bill Hybels van Nederland worden. En ook dat moest ik loslaten.” Zoek iets waardoor je in de vrijheid kunt komen, gaf hij zijn luisteraars mee. ,,Iets waardoor je alles los kunt laten wat je bindt. Voor mij was dat het kopen van een boot.” Gebroken ,,Misschien zijn de succesvolste gemeentestichters hier vandaag wel degenen die gebroken zijn door hun ervaringen en falen”, concludeerde Stefan Paas. ,,Mensen die één dure les geleerd hebben: wij kunnen zelf niets. Laat God God zijn. Laat mijn leven één boodschap uitstralen: Gods genade is genoeg.”
Leeuwarden
In Leeuwarden maakte een groepje gemeenteleden van de opgeheven evangelische gemeente Perspectief vorig jaar bekend een nieuwe, laagdrempelige en naar buitengerichte gemeente te willen stichten in Leeuwarden of omstreken. De groep van vijftien mensen bevindt zich nog in de oriënterende fase, vertelt Robert Postma. Op dit moment houdt ze tweewekelijks een bijeenkomst in gebouw het Roekenest in Leeuwarden. ,,Je zou kunnen zeggen dat we een soort ‘pop-fase’ beleven en we hopen een mooie vlinder te worden in een wijk of dorp waar de kerk ontbreekt of ondervertegenwoordigd is.” De groep, met de naam Christengemeente Nieuw Perspectief, is zich nu aan het oriënteren op onder meer de wijk Zuiderburen.
Door: Hanneke Goudappel, bron: Friesch Dagblad |
Developed by: Innovation WEB |
Nieuwsbrief
Schrijf je in voor de nieuwsbrief!
|
|
|
Wie is er online?
We hebben 23 gasten online
|
