1. Jeroen Jeroense: de kerk als klooster

Jeroen Jeroense, predikant in Elst, komt al jaren met groepen uit zijn gemeente in een klooster. Het inspireerde hem tot een nieuw model voor kerk-zijn in deze tijd. Hij schreef er een pamflet over, 'De kerk als klooster', dat afgelopen weekend werd gepresenteerd.

Zelf is hij dominee in een redelijk bloeiende gemeente met veel jonge gezinnen en actief jeugdwerk. "Het blijft hier nog wel twintig jaar draaien. Maar ik weet van plekken waar het licht echt binnenkort uitgaat. Elke week gaan in de Protestantse Kerk twee predikantsplaatsen verloren," zegt Jeroen. Daarom is hij gaan dromen. In gedachten ziet hij in de stadsregio Arnhem-Nijmegen zoiets als een protestants klooster voor zich. Een mooi, multifunctioneel gebouw, waar mensen die nooit de drempel van een kerk over zullen gaan, in diverse ruimten iets kunnen doen, bespreken of leren. Aan de straatkant is een glazen pui. Van buitenaf zie je: daar gebeurt iets, er zijn mensen bezig en in gesprek. Daarachter is een binnentuin met diverse ruimtes er omheen: een groepje is aan het koken, er is een leerhuis, er is een schildercursus en een praatgroep. Tussendoor ontmoeten die mensen elkaar en 's avonds sluiten ze in de meditatieruimte met elkaar de dag af. Daarna kun je nog napraten aan de bar.

"Jezus heeft nooit bedoeld dat je als christen alleen maar op zondagochtend naar een dienst gaat," zegt Jeroen. Het kerkelijk leven is veel diverser. Net zoals de verschillende functies van een abdij: de dagelijkse gebedsvieringen, maar ook eten, werken, studeren, ontspannen. In de middeleeuwen waren kloosters ook nog ziekenhuis, nachtverblijf, school, universiteit, zendingsbasis, spreekkamer. Het idee is: wees als kerk zichtbaar aanwezig in de wereld, blijf jezelf, haal niet allemaal toeters en bellen uit de kast om aantrekkelijk te zijn, bespring mensen niet met hinderlijke vragen - maar laat het initiatief om aan de poort te kloppen aan mensen zelf, wees gastvrij, stel je open voor iedereen die er iets wil komen zoeken.

Jeroen is op zoek naar een taal waarin hij vandaag aan mensen kan uitleggen wat hij doet, en wat hem drijft. "Een zendeling die naar een ver land gaat, moet daar heel letterlijk de taal leren. Maar hier moet dat langzamerhand ook. Veel mensen klinkt het niet normaal in de oren als je over de kerk praat. Laat staan dat ze er komen. Ik begrijp dat. Maar als ik een avond over spiritualiteit en management houd voor plaatselijke ondernemers hier, dan willen ze daar wel over praten." Zo vond Jeroen vorige week ook iets waarmee hij de generatie dertigers kan bereiken: een kookworkshop. "Dat is een lastige groep, die je weinig in de kerk ziet: allemaal druk met werk en gezin. Ze binden zich niet gauw. Je krijgt ze eerder voor iets concreets, wat ze kunnen overzien, een paar avonden." Zo kijkt hij ook naar de mensen in zijn straat, die niets met de kerk hebben: wat houdt hen bezig, waarover kan ik met hen in gesprek? "Dat is al heel wat, als het je lukt. Jezus zocht ook alle mensen op. Hij ging naar de grote stad, hij trok zich niet terug in een kerkje in Galilea. Aanvaard de ontkerkelijking en toon lef, creativiteit en moed om op een nieuwe manier gemeente te zijn!"

'De kerk als klooster. Zicht op de toekomst. Pamflet voor doordenking, inspiratie, gesprek, besluitvorming en uitvoering.' (Narratio, 68 blz, 6,95)

2. Theo Visser: multiculturele gemeenten

Theo Visser, tot een jaar geleden predikant van de International Christian Fellowship, een multiculturele gemeente in Rotterdam, is net terug van een lang studieverlof in India. Met zijn gezin woonde hij een half jaar in Siliguri en bezocht er gemeentestichters en steden in het midden en westen van India. Ook maakte hij een reis naar Nepal en Bhutan.

"Ik merkte dat ik in mijn geestelijk leven een te rationele bril op had. Ik kwam niet los van onze verstandelijke cultuur," zegt Theo. "Ik wilde vanuit het perspectief van een andere cultuur naar nieuw te stichten gemeenten leren kijken. In India doen christenen meer op gevoel en zijn ze ontvankelijker voor het werk van de Heilige Geest. Daar leerde ik in de praktijk dat het geloof draait om leven in de tegenwoordigheid van God. Christus leeft in mij, mensen kunnen door mij heen Jezus zien. Daar zorgt hij zelf voor. Ik zie in ons land te weinig tekenen en wonderen. Onze samenleving is doortrokken van het rationalisme en legt een enorme druk op ons: e-mails lezen, telefoontjes beantwoorden, vergaderen... Uit India heb ik meegenomen dat ik elke dag de tijd moet nemen om God te ontmoeten door in mijn bijbeltje te lezen en te bidden. Daar laat ik niets meer tussen komen."

Theo's visie voor de komende jaren is het stichten van tientallen multiculturele gemeenten. Daartoe richtte hij enkele jaren geleden de organisatie International Church Plants (ICP) op. "De tijd is er rijp voor," zegt hij. "Nu zijn er nog drie miljoen inwoners met een andere culturele achtergrond in ons land - door ons nog steeds medelanders genoemd - maar in 2050 zijn dat er vijf miljoen. Daarnaast is er bij gevestigde kerken meer ruimte voor kerkplanting. Ik ruik kansen voor nieuwe gemeenten!"

Negen jaar geleden was hij betrokken bij de stichting van de International Christian Fellowship in Rotterdam: een groeiende gemeente met leden uit verschillende culturen, ooit begonnen door hervormden, christelijk-gereformeerden en leden van de Gereformeerde Gemeenten, later kerkelijk ondergebracht bij de Christelijk Gereformeerde Kerken. Vijf jaar later richtte hij International Church Plants op. De doelstelling was ambitieus: tien multiculturele gemeenten in 2010, en dat wordt gehaald. Hij loopt naar een kaart van Nederland aan de wand van zijn kantoor. Magneetjes markeren de plaatsen waar een nieuwe gemeente bestaat of in wording is. Die heeft hij overigens niet zelf geplant. Zijn organisatie werkt vooral samen met orthodox-christelijke kerken - Nederlands-, christelijk- of vrijgemaakt-gereformeerd - en gemeenten binnen de Protestantse Kerk in Nederland. International Church Plants heeft de visie bestaande gemeenten te helpen multiculturele dochtergemeenten te planten.

Naast ICF Rotterdam is er in dezelfde stad een project in wijk Spangen. Daarnaast zijn of komen er kerkplantingen in Den Haag, Enschede (stichting Evangelisatie Enschede), Haarlem (Open Huis) en Amsterdam (Hoop voor Noord, Hart voor Osdorp, Oase). Onder de naam International Christian Fellowship worden er verder initiatieven ontwikkeld in Amersfoort, Utrecht en Apeldoorn. "Onze visie op kerkplanting is dat mensen uit alle culturen samenkomen om God te aanbidden en te dienen. Op de nieuwe hemel en aarde leven we ook niet in vakjes. Laten we daar op aarde een voorschot op nemen. We zijn wereldburgers, leden van een mondiale samenleving. We kunnen van elkaar leren. Bijvoorbeeld van die Afrikaanse christen die tegen mij zei: we moeten leren op onze knieën te lopen!"

Op 4 april 2009 organiseert IPC een toerustingsdag voor mensen die geïnteresseerd zijn in multiculturele gemeenten. Het thema is 'Celebrating Diversity'.

http://www.icpnetwork.nl

3. Ruben van Zwieten: zingeving op de Zuidas

Harde zakenlieden, snelle bankiers en lepe advocaten hebben grote behoefte aan wat meer diepgang in hun leven. Dat blijkt uit het succes van 'kerkdiensten nieuwe stijl' speciaal voor deze doelgroep in Amsterdam, georganiseerd door ondernemer, jurist en theoloog Ruben van Zwieten. Zijn Stichting Zingeving op de Zuidas is een samenwerking van Visie Nederland (een club van jonge professionals) en de Protestantse Kerk. De bijeenkomsten met religieuze thema's lijken een schot in de roos. De 'snelle pakken' uit de bank- en zakenwereld weten inmiddels feilloos de middagpauzedienst, elke woensdag in de kapel van de Thomaskerk nabij het WTC in Amsterdam, te vinden. Na afloop kan er worden geborreld in het vertrouwde WTC-stamcafé.

Maar de handen gaan ook uit de hemdsmouwen. Vorige maand heeft Ruben vijfentwintig advocaten, bankiers, strategisch analisten en wat dies meer zij weten te strikken om met eenzame ouderen uit Amsterdam-Zuid op pad te gaan om ze een onvergetelijke en bovenal liefdevolle Valentijnsdag te bezorgen.

De stichting heeft concrete plannen voor een ontmoetingscentrum waar de bedrijven van de Zuidas en hun medewerkers terecht kunnen voor reflectie, inspiratie, ontmoeting en discussie. Het zal een 'vrijplaats' moeten worden waar op een inspirerende wijze kan worden nagedacht over vragen op het gebied van spiritualiteit, leven, werk, maatschappelijke zingeving en ondernemen. Het plan is om als eerste in Nederland een lounge te openen, waar mensen op werkdagen terecht kunnen. Tijdens de lunch bijvoorbeeld of op weg naar huis. Gewoon, om even uit te blazen en een broodje te eten, een waardevol gesprek te voeren of om deel te nemen aan een inspirerende activiteit.

http://www.zingevingzuidas.nl

Bron: Joel News