Elke drie maanden komt de kerngroep Missionair Overleg Amsterdam bij elkaar, die bestaat uit vertegenwoordigers van negen partnergemeenten uit vier gereformeerde denominaties. Daar worden initiatieven gebundeld en plannen voor nieuwe gemeenten gelanceerd. Het besprokene wordt teruggekoppeld naar de kerkenraden van de aangesloten gemeenten. Om de acht weken komt Allan Barth van de Redeemer Presbyterian Church over uit Amerika om met de deelnemers door te spreken over visie en praktijk.
Maar het blijft niet bij práten! Er komt wel degelijk ook iets van de grond! Gemeentestichting - het kan dus wel! En vanuit een onverwachte hoek. Leidt het samenwerkingsverband tot één grote megakerk? Nee! Iedere gemeentestichting blijft een aparte gemeente met eigen diensten, net als de moedergemeenten van waaruit dit werk wordt gedaan. Wel: activiteiten coördineren en van elkaars ervaringen leren. Soms dingen samen doen: catechisaties, training van gemeenteleden en predikanten, evangelisten en gemeentestichters. Ook af en toe een gezamenlijke dienst.
Durf uit te stappen
Uitgangspunt is dat iedere gemeente ‘haar eigen weg met God moet gaan’. De bij haar passende missionaire activiteiten kiest. Een gemeente stichten voor een specifieke doelgroep; een kinderclub houden; een open maaltijd organiseren. Maar over één ding zijn de negen kerken het roerend eens: een gemeente moet zowel naar binnen als naar buiten gericht zijn. En ze tonen lef! “Durf uit de kerkelijke kaders te stappen die niet zo productief zijn”, stelt ds. Remmelt Meijer, van de Oosterparkkerk (Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt). Vanuit zijn gemeente werd de nieuwe gemeente ‘Stroom’ gesticht. Op 5 maart was de eerste dienst in het (christelijke) Artcafé ‘Dwaze Zaken’ aan het Damrak, in het centrum van de hoofdstad. Dertien personen kwamen daar in een ongewone setting bijeen voor aanbidding, bijbellezing, een preek, luisterlied en interactie in groepjes.
Toen de deelnemers van de startgroep werd gevraagd hoe zij de toekomst zagen, zei een van hen: “We willen niet langer een project zijn en elkaar elke veertien dagen ontmoeten. We willen een gemeenschap zijn, of die nou klein of groot is, maar we willen groeien vanuit een hechte gemeenschap.” Dat geluid hoor je meer. Niet het getal geeft de doorslag, maar de kwaliteit en de intimiteit van de gemeenschap. Twee bezoekers van de nieuwe gemeente waren net lid geworden van een andere, grote gemeente, waar ze zich meer toeschouwer voelden dan deelnemer. Ze verwisselden de grote gemeente voor het kleine ‘Stroom’, waar ze zich vanaf het begin konden inzetten en meepraten met jongeren over muziek en communicatie.
Gemeentestichting leeft weer in Amsterdam. De negen kerken hebben de volgende nieuwe gemeenten op de kaart gezet.
• De Noorderkerk (PKN) in de Jordaan begon in 2003 met wekelijkse diensten op zondagmiddag in Gebouw Hebron, voor mensen uit de buurt die niet zo gemakkelijk naar de Noorderkerk kwamen. Het is ook de werkplek van evangelist Peter Smits.
• Vanuit de Tituskapel (Gereformeerd vrijgemaakt) is in de wijk De Aker in 2003 begonnen met huiskringen. Ds. Remmelt Knigge werd aangesteld als gemeentestichter in deze wijk. In 2005 werd met diensten op zondag begonnen.
• Sinds december 2005 komt op zondagmiddagen in het kantoor van de Christelijke Gereformeerde Kerk-Amsterdam een groep christenen bijeen om de start van een nieuwe gemeente voor te bereiden. Ds. Siebrand Wierda (38, voor vijftig procent gemeentepredikant in de CGK en voor de andere helft gemeentestichter) meldt dat op 16 april de eerste dienst is in de Vondelkerk van een nieuwe gemeente: Via Nova. De startgroep bestaat uit 25 personen (exclusief de kinderen) en is voor de helft afkomstig uit de CGK en voor de helft uit andere kerken. Tot de zomer worden er in de Vondelkerk maandelijkse samenkomsten gehouden en vanaf september wekelijkse diensten. De samenkomsten richten zich op de groep jonge, hoger opgeleiden. Dat wil zeggen dat wat betreft de keuzes voor muziek en de inhoud van de preek rekening wordt gehouden met de behoeften en interesses van deze groep.
• In Amsterdam-West werken de Samenwerkingsgemeente De Bron
(Nederlands Gereformeerde Kerk en de Christelijke Gereformeerde Kerk) en de Jeruzalemkerk (PKN) al jaren samen in het Missionair Diaconaal Project. Daaruit is een bloeiend kinderwerk ontstaan. Nieuw project is ‘Daar mag je thuiskomen’ en daaruit moeten meer contacten met de ouders voort komen. Wellicht zal dit kunnen leiden tot gemeentevorming.
• In Amstelveen heeft de Gereformeerde Kerk vrijgemaakt een doorstart beleefd (zie ook Bulletin voor Gemeentegroei nr. 53, maart 2005). In het Congrescentrum komt de Stadshartkerk samen. Ds. Tim Vreugdenhil (29) zag zijn gemeente getalsmatig teruglopen. Hij trok zijn conclusies uit ‘vrijgemaakte migratie’ naar Flevoland en Amersfoort en koos voor ‘sluiting wegens verbouwing’. Het resultaat was een nieuwe naam en visie, in een nieuw gebouw. De gemeente groeide van 50 naar 140.
• In Amsterdam-Noord is Jurjen ten Brinke door de hierboven genoemde gemeente De Bron aangesteld als gemeentestichter. Zijn taak is een multiculturele gemeente te stichten naar het voorbeeld van de International Christian Fellowship in Rotterdam. De christelijke gereformeerden hadden een gemeente in Noord die sterk was vergrijsd en in aantal teruggelopen. Die gemeente is onder verantwoordelijkheid gekomen van De Bron. Tegelijkertijd werd besloten vanuit het gebouw van deze (oude) Christelijke Gereformeerde kerk (de Kruiskerk), een nieuwe multiculturele gemeente te stichten. Ten Brinke is sinds tweeënhalve maand bezig contacten te leggen. Hieruit is een Bijbelstudiegroep ontstaan en op 15 april wordt met een paasviering een eerste activiteit belegd voor de mensen waarmee hij contact heeft gelegd. Het is een zeer gevarieerde groep. Zowel ex-moslims als moslims en Nederlanders, met en zonder een christelijke achtergrond maken er deel van uit. In september wordt begonnen met multiculturele diensten op zondag. Er worden mensen met een Arabische achtergrond verwacht, maar ook Afrikanen, Koerden en Chinezen. Voertaal: voorlopig Nederlands en in ieder geval vertaling naar het Engels, zo nodig ook naar het Arabisch, Chinees en andere talen.
Eén zwaluw maakt nog geen zomer. Maar de ‘negen van Amsterdam’ bewijzen dat uit gemeenten met reformatorische wortels, die openstaan voor invloeden uit andere hoeken van de kerk, een heel mooie mix kan ontstaan! Het is in ‘lente’ voor gemeentestichting in Amsterdam!
Door: Jan Radder, Bron: Bulletin voor Gemeentegroei.
