|
De kerk van de toekomst? |
|
|
|
donderdag 31 maart 2005 |
|
Door: Ronald v/d Molen Het is meer dan een nieuwe stijl of andere muziek. Veel wetenschappers geloven dat we in een culturele revolutie zitten zoals die eens in de 500 jaar plaatsvindt. De overgang van het Industriële Tijdperk naar het Informatie Tijdperk, en de breuk met het modernisme heeft een nieuwe cultuur met zich meegebracht. Een nieuwe manier van denken, voelen en leven. De huidige generatie tieners is de eerste die hier volledig in opgroeit. Postmodernisme, voor sommige christenen de nieuwe vijand, voor anderen een vriend met ongekende mogelijkheden.
Om meteen maar een vooronderstelling uit de weg te helpen: het post-modernisme is geen vast omschreven cultuur, het is eerder een plaats om te landen. In de openingsscène van het populaire computerspel ‘Myst the Riven’ wordt dit treffend uitgebeeld. Je weet niet waar je bent, je weet niet hoe je er komt en je weet niet waar je naartoe gaat. Welkom dus op de ontdekkingstocht naar de nieuwe wereld, waarvan de ontwikkeling nog volop gaande is, zodat geen mens het eindresultaat al weet!
Natuurlijk kan iedereen redenen vinden om het postmodernisme af te keuren. Er zijn genoeg aspecten die op het eerste gezicht haaks lijken te staan op de bijbelse boodschap. Maar als je even iets verder kijkt zijn er even zoveel overeenkomsten tussen de tijd waarin Jezus leefde en de onze. Eén ding staat voor mij vast: de structuur van de Gemeente van Christus zal door deze ontwikkelingen compleet veranderen, evenals de manier waarop de wereld het christendom ziet. Daarom schets ik hierbij een aantal ontwikkelingen die gaande zijn of verwacht kunnen worden. Ik hoop u ermee te prikkelen om gemeenten te vormen voor verloren mensen in de postmoderne tijd.
Van preken naar parabels
De kerk van de toekomst wordt minder een 'preek kerk', en veel van de communicatie zal waarschijnlijk gebeuren door parabels, verhalen. Deze dienen dan als dragers van de boodschap, zoals de gelijkenissen van Jezus. Verhalen spreken tot de gehele mens, en die is veel meer dan de som van gedachten waartoe Descartes hem reduceerde met zijn: ‘Ik denk, dus ik besta’.
Verhalen spreken tot ons hart, tot onze emoties en ze prikkelen ons voorstellingsvermogen en de ingeboren nieuwsgierigheid, veel meer dan een op kennisoverdracht gerichte preek. Parabels roepen de luisteraars op tot deelname. Jezus wist dit natuurlijk al lang. Toen Hij het Koninkrijk van God verkondigde, functioneerden de gelijkenissen als een uitnodiging om als het ware in Zijn dramastukken mee te doen. Interactie en deelname zullen sleutelwoorden zijn bij het onderwijs in de kerk van de toekomst.
Eerst de ervaring en dan pas de uitleg
We zullen ook onze neiging om alles te verklaren moeten laten varen. Postmoderne mensen houden namelijk van mystiek en spiritualiteit. Ze willen niet weten wát ze moeten denken, maar eerder hóe ze moeten denken. Uitgangspunt daarbij moet zijn dat de postmoderne mens Jezus eerst wil ervaren voordat hij in Hem gaat geloven. Een schok voor velen van ons, maar opnieuw blijkt er een sterke overeenkomst tussen de tijd waarin Jezus leefde en de huidige cultuur.
Het bijbelse verhaal van de bloedvloeiende vrouw leert ons onze tijd beter te begrijpen. Deze ernstig zieke vrouw heeft al haar geld in de wetenschap geïnvesteerd en komt bedrogen uit. Dan hoort ze van Jezus, en ze besluit hem op te zoeken. Eerst moet ze zich dan door de gemeenschap die Jezus volgt heendringen. Dat haar beeld van Jezus van geen kanten klopt wordt duidelijk als ze zich voorneemt het kleed van Jezus aan te raken om te genezen. Magischer kan haast niet! Allemaal prachtige beelden die mensen uit onze tijd kenmerken. Tot onze verbazing gebeurt er echter precies wat de vrouw had gedacht. En in plaats van dat Jezus flink van leer trekt tegen haar foutieve kijk, vraagt Hij wie hem heeft aangeraakt. De vrouw vertelt haar verhaal, en het enige wat Jezus doet is haar duidelijk maken wat er werkelijk is gebeurd: je vertrouwen in mij heeft je gered. Een boodschap die ze niet snel vergeten zal. Ook in Lucas 10 lezen we dat Jezus de 72 opdraagt om eerst de zieken te genezen voordat ze vertellen dat het Koninkrijk nabij is.
Natuurlijk betekent het doen van wonderen niet automatisch dat alles goed komt, maar de kerk zou sterker in belangstelling komen als ze eerst een tijd van gebedsgenezing zou hebben, om vervolgens uit te leggen wat er onder de ogen van de aanwezigen is gebeurd. Of moeten we tot onze schaamte bekennen dat de kracht om te genezen verdwenen is?
Relaties staan centraal
Voor postmoderne mensen zijn relaties het allerhoogste goed. Een kerk voor deze doelgroep draait dan ook om relaties en niet om programma’s. De ‘bouwers’, de generatie van na de Tweede Wereldoorlog, heeft voornamelijk geleefd volgens het patroon: ‘gedrag, geloof, erbij horen’. Gedraag je zoals het hoort, geloof in de juiste dingen en dan hoor je erbij.
De ‘babyboomers’, de generatie van de jaren '60 en '70, hebben de volgorde omgedraaid: eerst geloven, dan erbij horen, en je vervolgens gedragen zoals het hoort. Geloof is de basis van het ‘erbij horen’. Het juiste gedrag volgt later. De generatie van de jaren '80 en '90 doet het weer anders: eerst erbij horen, dan geloven en daarop het gedrag.
Het erbij horen is het meest belangrijke, en dat zal onze visie op o.a. lidmaatschap compleet kunnen veranderen. Geloof wordt dan ook niet begrepen als een dogma of een credo, maar als een relatie met Jezus en met elkaar. Gemeenten voor deze doelgroep bestaan veelal uit huiskerkachtige groepen, afgewisseld met grotere aanbiddingsevenementen, waar kunst, poëzie en muziek op een interactieve en relationele manier worden beleefd.
Van de kansel naar de keuken
Postmoderne mensen hebben weinig affiniteit met kansels en podia, voor hen het symbool van macht en irrelevantie. In de kerk van de toekomst gaat het doek vallen voor de zogeheten ‘onemanshows’. Daar heeft iedereen iets bij te dragen. Dit gebeurt dan niet in een vaste volgorde, waar het ene onderdeel op het andere volgt, maar misschien wel allemaal tegelijkertijd. Multimedia in multiple rooms met ieder hun eigen karakter.
Verder lijkt de Gemeente van Christus weer terug te keren bij de vorm van kerkzijn uit haar geboorteperiode. Kijk maar hoe belangrijk de maaltijd (inclusief de 'maaltijd des Heren') is in het Nieuwe Testament. Veel overdracht van geestelijke kennis vond in het Jodendom (de cultuur waarin Jezus opgroeide) plaats in huis en aan tafel. Dat is gezellig, en schept een goede atmosfeer voor gesprek en onderwijs.
Een ander kenmerk van de kerk in de toekomst zal het enorme respect zijn voor de maaltijd van de Heer. Deze maaltijd is een ervaring van onze intieme verbondenheid met elkaar en God. Ze werd ingesteld in de context van een gewone maaltijd en kreeg vervolgens een diepe symbolische betekenis. Het verhaal van het lijden en sterven wordt op een krachtige en eenvoudige manier ‘verteld’ als we het brood breken en de beker drinken.
Van doctrines naar discipelschap
Tot slot zullen we er rekening mee moeten houden dat postmodernisten allergisch zijn voor doctrines. Ze hebben geen behoefte aan een opsomming van voor hen dode stellingen, maar willen weten hoe ze moeten leven. Spirituele gidsen die zij in hun leven uitnodigen, spelen een belangrijke rol in hun zoektocht.
Ook in de vroege kerk lag er grote nadruk op de praktische invulling van het christen-zijn en het standhouden in een vijandige wereld. Het onderwijs van Jezus gaf daar veel aandacht aan. Hij liet zijn leerlingen zien hoe ze moesten leven. Jezus was niet alleen uit op kennisoverdracht, maar wilde mensen helpen om God te gehoorzamen en zich beschikbaar te stellen voor Zijn plannen. (Romeinen 1:5)
De christelijke disciplines zoals gebed, het overdenken van de Bijbel, meditatie, vasten en het memoriseren van schriftgedeelten zijn daarbij van wezenlijk belang en heel aantrekkelijk voor postmoderne mensen. Zolang ze maar gepresenteerd worden als oefeningen die ons dichter bij Christus brengen en uitmonden in praktische oplossingen voor de problemen die we tegenkomen op onze levensweg.
Zie ook:
http://www.theooze.com
http://www.next-wave.org
http://www.gemeentestichting.nl |
Developed by: Innovation WEB |
Nieuwsbrief
Schrijf je in voor de nieuwsbrief!
|
|
|
Wie is er online?
We hebben 14 gasten en 2 leden online
|
